De Rode Zee

Sinds Jacques Cousteau decennia geleden voor het eerst deze wateren ontdekte, heeft de Rode Zee duikers van over de hele wereld overweldigd en verbaasd. In de koraalwanden en -tuinen kan je een overvloed van de meest fantastische kleuren en vormen vinden, het water is kristalhelder en er is een enorme variatie en overvloed aan vis.

Aan de Zuid en de Oost kant van de Sinai kan je honderden duikplaatsen vinden, die als een parelketting langs deze kust zijn geregen. Van de beroemde wanden en "the Blue Hole" in Dahab tot de fantastische visrijke wateren en drop-offs van Ras Mohamed.

De Rode Zee, in het Arabische Bahr el-Ahmar, is een deel van de Indische Oceaan en het ligt tussen Afrika en Saudi Arabië. Het is met de Middellandse Zee verbonden door middel van het Suez-kanaal. In geologische termen is de zeebodem een imperfectie uit het Tertiaire tijdperk en is een verzakking met echte wanden.

In sommige delen gaat de diepte over de 2000 m, maar de gemiddelde diepte ligt op 500 m. Langs de kusten vind je overal koraalriffen. Het water is heel erg zout (ongeveer 4%) en het is altijd lekker van temperatuur.

Het variëert van 22 tot 23 graden in de winter tot over de 34 graden in de zomer.

Voor iemand die vanaf de kust over de zee uitkijkt lijkt de naam "Rode Zee" niet erg gepast, want de diepblauwe kleur van deze zee zal je nooit meer vergeten. Het contrast tussen zee en land is een van moeder natuurs meest fascinerende aanblikken. De Rode Zee is gelegen tussen Azie en Afrika. Van het meest noordelijke punt van het Sinai schiereiland tot daar waar de Rode Zee uitmondt tussen Jemen en Ethiopie in de Indische Oceaan is het bijna 2000 kilometer. In het noorden en het westen is het allemaal woestijn terwijl in het zuiden de bergen een hoogte bereiken van 2642 meter. Dit is een bergketen die zich uitstrekt van diep in Saudi Arabie tot in het Nubische gebied in het Afrikaanse continent. De Rode Zee herbergt onder zijn diepblauwe oppervlakte een enorme rijkdom aan vissen, koralen en andere creaturen. Het gebruik van deze zee als transportroute is al zo oud als de mens zelf.

De Rode Zee is ontstaan door het verschuiven van enorme platen van het aardoppervlak zo'n 30 miljoen jaar geleden. Gedurende die tijd begon het Arabische schiereiland zich te verwijderen van het Afrikaanse continent. De ruimte die onstond, vulde zich met water. Maar moeder natuur liet het daar niet bij. 20 miljoen jaar geleden vond er nog een ander geologisch evenement plaats. Het Arabische schiereiland dat nu van Afrika was afgescheiden, begon zich te bewegen richting het Noorden en stootte op weerstand tegen wat nu Turkijë is en begon te draaien richting het Oosten. Zo onstond er een andere breuklijn die zich uitstrekt van het noordelijke gedeelte van Israel, door Jordanië richting de Dode Zee om te eindigen door wat nu de Golf van Aqaba is tot Ras Mohamed op het meest zuidelijke puntje van de Sinai. De jonge leeftijd van de Golf van Aqaba is de reden waarom het zo diep is. Van 100 m diepte bij Dahab tot 1800 m aan de noordkant van de zeeëngte van Tiran. Daarentegen is de veel oudere Golf van Suez met een maximale diepte van 85 m relatief ondiep. De Rode Zee verbreedt zich nog steeds met 2 cm per jaar. De breuk in dit gebied is de jongste op onze planeet en dit heeft een enorme aantrekkingskracht op geologen. Het is een ideale studieplek om de processen te leren begrijpen die hebben plaatsgevonden bij het ontstaan van onze oceanen honderden miljoenen jaren geleden.

De watertemperatuur in de Rode Zee blijft ongewoon hoog - tussen de 22 en 30 graden - het hele jaar door. Lage drukgebieden die zich ontwikkelen in de Sahara trekken droge, warme winden aan van Azië en die veroorzaken hoge temperaturen. Op hetzelfde moment trekken de lage drukgebieden die zich boven de Rode Zee ontwikkelen, koude en vochtige lucht aan uit het zuiden en die veroorzaken dan weer wolkenvelden en regen. De noordelijke landmassa is de belangerijkste factor voor de temperatuur in de Golf. Deze invloed vermindert eens je verder naar het zuiden gaat, naar de open zee. Het verkoelende effect van de zee geeft een interressant temperatuurspatroon: de maximale zomertemperatuur in het zuiden is koeler dan in het noorden, maar de minimale temperatuur in de winter in het zuiden is hoger dan in het noorden. In elk geval is de koudste maand van het jaar januari en de warmste maanden zijn juli en augustus. De Rode Zee is gevreesd bij de scheepvaart voor zijn enorm sterke winden en korte golfslag. Het mag dan heerlijk kalm zijn dicht bij de kust en in de baaien, maar een trip richting afgelegen duikspots zoals "The Brothers Islands" ten oosten van El Quseir, kan een heus avontuur zijn bij mindere weersomstandigheden.

Vrachtschepen, olietankers en visserboten verplaatsen zich allemaal door deze waterweg. Maar voor velen ligt de ware schat van de Rode Zee onder water. Er zijn meer dan 1000 verschillende soorten ongewervelden en over de 200 geregistreerde soorten koralen. Verder zijn er meer dan 1000 soorten vissen en dit is veel meer dan in elke andere vergelijkbare zee in de wereld. Daarom wordt de Rode Zee ook wel beschouwd als een van de beste duikspots van onze planeet. De Rode Zee heeft een grote aantrekkingskracht op duikers, fotografen, maritime biologen en fortuinzoekers van over de hele wereld. Iedereen heeft hier wel iets te ontdekken in de geweldige weelde van vissen, koralen en scheepswrakken. Op sommige plaatsen strekken de riffen zich uit van land tot ver in zee en creëeren zo een systeem van lagunes, koraaltuinen, grotten en plateau's. Op sommige punten kan je steile wanden vinden die honderden meters de diepte in tuimelen. Natuurlijk heeft ook de Rode Zee zijn gevaren. Er zijn beesten waar je beter bij uit de buurt kunt blijven. Sommige vissen of koralen steken of zijn giftig bij het aanraken, anderen kun je beter niet eten en bij nog anderen wil je niet te dicht bij in de buurt komen. Maar met gezond verstand en een goede voorlichting van de gidsen die er in overvloed zijn, is dit gevaar minimaal.

Snorkelen is een populaire manier om de randen van de riffen te bekijken en zeker voor diegenen die begrensd zijn in hun zwemcapaciteiten. Haaien, manta's, schildpadden en enorme alen kun je allemaal bekijken vanaf de oppervlakte samen met fantastisch gekleurde scholen grote en kleine vissen die voorbij zwemmen. Hoewel er natuurlijk veel duikers zijn die je zullen vertellen dat er niets boven een duik in de diepte gaat om hier de overvloed aan vissen en koralen te bekijken. De schoonheid van de Rode Zee maakt dat vele duikers hier elk jaar weer naar terug komen en duikers die hier voor het eerst komen, vragen zich terecht af waarom ze hier nooit eerder naartoe zijn gekomen. Vaak is het verschil tussen de lokale duikspots en de Rode Zee dermate groot voor wat betreft watertemperatuur, zicht, golven dat het eigenlijk geen vergelijk is. De Rode zee is een waar "paradijs".

Vissen gebeurt nog steeds op de ambachtelijke manier zoals het al duizenden jaren gebeurt met een lijn en een haak. Dit komt ook doordat de wijd verspreidde riffen geen andere methode toestaan. Bescherming van bepaalde vissoorten en regulatie van de visserij is een belangerijk punt voor de regering. Er wordt 8.000 ton vis per jaar gevangen, wat 8 keer zoveel is als Sudan, maar dit is nog niet de helft van de totale visvangst van Egypte.

Het water van de Rode Zee brengt ook vitaliteit langs de kustlijn. Aanliggende dorpen en steden zijn erg afhankelijk van dit water. Het voorziet in drinkwater. Er zijn enorme ontzoutingsbedrijven die een hoge kwaliteit drinkwater maken, maar ook water dat alleen gebruikt wordt voor huishoudelijke aktiviteiten. Het zeewater wordt ook gebruikt door olieraffinaderijën en cementfabrieken. Het gevaar van milieuvervuiling is altijd aanwezig in de Rode Zee en dan speciaal door het reininigen van olietanks op zee. Een Koninklijk besluit verbiedt om binnen de 100 mijlen van de kustlijn van Saudi Arabie, de lozing van gelijk welke verontreinigende stoffern waaronder olie.

Op dit moment krijgt het oostelijke gebied van de woestijn rond de Rode Zee heel veel aandacht. Een gezamelijke expeditie van de universiteit van Delaware en Leiden werkt op dit moment in het oeroude stadje Berinike. In het laatste seizoen heeft het Delaware-Leiden team opgravingen gedaan in 2 gebieden en hier 7 openingen gegraven en ze hebben inmiddels 4 gebouwen ontdekt. Op een van deze plekken is een offerplaats gevonden met een levensgroot bronzen beeld van een gesluierde vrouw die een slang vasthoudt. Er zijn stukken gekleurd textiel uit de 4e of 5e eeuw V.C. gevonden. Ook de aanwezigheid van kokosnoot, rijst en peper is een bewijs van dat er een levendige handel was. Terwijl nu de kusten van de Rode Zee worden ontdekt, is de zee de huisvesting voor scheepswrakken. Het instituut voor maritime archeologie gaat door met het uitpluizen van de bodem om de vele scheepswrakken op de kaart te zetten.

Voor zwemmers, duikers, handelaren, industriëlen, vissers, archeologen en toeristen heeft de Rode Zee zijn eigen aantrekkingskracht. En ook voor diegenen die uren over de zee turen naar het eeuwige diepe blauw, geeft de Rode Zee je altijd iets mee om over na te denken. Het geweldige en spectaculaire van de onderwaterwereld van de Rode Zee is en blijft daar, om door jou ontdekt te worden.